FD over EU copyright plannen

Marietje

Brussel botst met Silicon Valley over auteursrecht

Job Woudt Jeroen Segenhout

https://fd.nl/economie-politiek/1167256/brussel-botst-met-silicon-valley-over-auteursrecht

De Europese Commissie koerst af op een nieuwe botsing met Amerikaanse technologiereuzen door wetgeving voor auteursrecht drastisch aan te passen. Brussel meldde woensdag dat internetpartijen in de toekomst moeten gaan controleren of gebruikers geen materiaal op hun websites zetten waarop auteursrecht berust. Musici kunnen zo meer gaan verdienen aan hun muziek op YouTube en Facebook.

Het dagelijks bestuur van de EU broedde al langer op plannen om auteursrechten geschikt te maken voor het internettijdperk. Grote internetplatforms verdienen miljarden aan hun gebruikers. De klacht van musici en andere scheppers van originele content is dat zij daar zelf te weinig van terugzien. Daar wordt nu wat aan gedaan. 'Het creëren van content is geen hobby, het is een beroep', zo stelde Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker woensdag in een toespraak voor het Europees Parlement.

Onderhandeling

Junckers eurocommissaris voor de digitale markt, Andrus Ansip, wil vooral de onderhandelingspositie van de creatieve sector verbeteren. Als grote platformen bij het uploaden van materiaal op hun sites beter nagaan of daar auteursrechten op rusten, kunnen de rechthebbenden vervolgens een deel van de advertentie-inkomsten opeisen.

Of het voorstel van het dagelijks bestuur van de EU wordt goedgekeurd, is nog onduidelijk. De komende maanden zal er een hevig debat over worden gevoerd en moeten het Europees Parlement en de lidstaten er een oordeel over vellen. De Europese Commissie hoopt op instemming in 2017, maar het zou door grote controverse ook jaren kunnen duren voordat het auteursrecht in Europa op een andere leest is geschoeid.

YouTube voorloper

Sommige grote internetplatformen, zoals YouTube, maken vrijwillig al gebruik van technologie die deze controle mogelijk maakt. 'Wij zeggen nu tegen platformen: jullie móeten er gebruik van maken', aldus Ansip. De eurocommissaris benadrukt dat individuele gebruikers niet hoeven te betalen voor auteursrechten. Waar het om gaat is dat de twee partijen — de houders van de auteursrechten en de internetbedrijven — een eerlijke deal met elkaar sluiten.

Een soortgelijk regime gaat gelden voor mediabedrijven. Zij krijgen in de nieuwe plannen van de Europese Commissie zogeheten naburige rechten in handen, die nu al gelden voor muziekuitgevers. In de praktijk kunnen uitgevers zo meedelen in de inkomsten van nieuwswebsites die alleen doorverwijzen naar hun artikelen.

Gelijker speelveld

NDP Nieuwsmedia, de belangenorganisatie van nieuwsbedrijven, spreekt van een verstandig voorstel, waar ze in Europees verband voor heeft geijverd. Op dit moment heeft bijvoorbeeld Google met zijn nieuwsaggregatie een krachtige positie weten op te bouwen zonder dat het hiervoor enige redactiekosten hoeft te maken. De rechthebbende uitgevers hebben nu amper een positie om iets bij Google af te dwingen.

Volgens directeur Tom Nauta van NDP Nieuwsmedia leidt het voorstel van de Europese Commissie tot een gelijker speelveld. ‘Uitgevers worden zo beter in staat gesteld om samenwerkingsverbanden af te spreken met nieuwsverzamelaars’

D66-Europarlementariër Marietje Schaake vindt het juist een slecht plan. 'Uitgevers hebben legitieme zorgen over dalende inkomsten, maar een reactionaire aanpassing van de copyrightwetgeving is niet het juiste antwoord op dit probleem. Schaake zegt vooral te vrezen voor het internet 'zoals we dat nu kennen', omdat het delen van nieuws een stuk moeilijker wordt.

Amerikaanse kritiek

De nieuwe Europese zienswijze op auteursrechten is koren op de molen voor critici die vinden dat Brussel vooral de dominantie van Amerikaanse technologiebedrijven aanpakt.

Eerder dit jaar diende de Europese Commissie al een voorstel in om grote online videoplatformen te verplichten tot een financiële bijdrage aan de productie van Europese films en series. Daarmee moet de 'culturele diversiteit' in Europa worden bevorderd. Vorig jaar gaf Brussel ook al aan dat Europese klanten van videodiensten hun aanbod moeten kunnen bekijken als zij in het buitenland op vakantie zijn. Beide maatregelen zullen in de praktijk vooral het Amerikaanse Netflix op kosten jagen.

'Europa gaat terug in de tijd'

Amerikaanse technologiebedrijven beschuldigen de Europese Commissie van regelzucht en vinden dat die een goed ondernemersklimaat in Europa hindert. Google stelde woensdag dat de nieuwe voorstellen het moeilijker maken om content te delen. De belangenorganisatie EDiMA, die veel Amerikaanse internetpartijen vertegenwoordigt, liet weten dat Europa nu in de tijd lijkt terug te gaan.

Volgens de Europese Commissie richt zij zich echter niet specifiek op het aanpakken van Amerikaanse bedrijven. Ze benadrukte dat de regels ook gaan gelden voor Europese platformen zoals Spotify.