Haat aanwakkeren is geen korfbal

Blog
Marietje

Gisterenavond schrok ik van een uitgebreid citaat dat ik op Twitter las, via een screen shot dat iemand deelde. Op een halve pagina is ene Wouter, adviseur ruimtelijke ordening die daarnaast als internet trol actief is, aan het woord. In het citaat staan uitspraken als:

'....we bespreken ook wie we op sociale media gaan aanvallen (in chatgroepen). Meestal kiezen we voor Joodse organisaties en personen waarvan we geloven dat ze achter de schermen aan de touwtjes trekken.' Of: 'Je moet uitkijken dat je niets strafbaars tweet of dat je in je adrenaline oproept tot geweld. Ik doe dit vooral omdat ik het grappig vind: snoeiharde grappen maken, waar veel mensen zich over opwinden - zeker wanneer die grappen racistisch zijn of over de Holocaust gaan.' Hij eindigt met: 'Je hebt ook mensen die een vriendengroep hebben die daarnaast met andere mensen korfballen. Ik doe dit.'

Ik vroeg in een tweet: 'In welk medium staat dit antisemitische en racistische interview?' toen ik begreep dat het in Linda Magazine stond vroeg ik: 'Dit walgelijke 'interview' staat kennelijk in Linda, waarom?!'

Mijn afschuw sloeg op de woorden en activiteiten van de hierboven genoemde Wouter. Daarom had ik van een quote of monoloog en niet van een 'interview' moeten spreken. Het was niet mijn bedoeling de verantwoordelijken voor het afnemen van de interviews en het selecteren van de teksten en het full-quote-interview (en ook die van 3 andere anoniem aan het woord gelaten internet trollen) persoonlijk aan te spreken.

Verdere reacties via Twitter varieerden van insinuaties dat ik journalisten zou willen censureren, tot dat ik fan van Goebbels zou zijn, een D66-muts, landverraderij of zeikwijf. Soms door anonieme twitteraars, soms door bekende journalisten. Als politicus wil ik nooit journalisten beperken, of de vrijheid van meningsuiting inperken. Zowel in mijn werk als daarbuiten, zet ik me juist in voor die vrijheden.

Ik heb vandaag de Linda gelezen, om de context zelf te zien. Dat had ik voor de volledigheid natuurlijk moeten doen voor ik een reactie op een full-quote van Wouter tweette. Ik beperk me hier tot het item over internet trollen (p. 133-137). Er worden vier online trollen anoniem aan het woord gelaten; twee van hen uiten haat tegen minderheden. Naast Wouter wordt Dimitri geciteerd met: 'De trol uithangen is niet moeilijk: je hoeft alleen maar heftige standpunten in te nemen. Ik was pas een paar weken bezig toen moslims een aanslag pleegden bij het Franse tijdschrift Charlie Hebdo. Ik ben toen allerlei extreme onzin gaan uitkramen. 'Alle moslims moeten dood. Stem op Wilders.' Daarmee krijg je snel een hoop mensen op de kast.'

Tussen de citaten staan geen wedervragen, geen weerwoord of bijvoorbeeld juridische context. Dat is natuurlijk de vrijheid van de journalist, de redactie en van het medium. De enige verdere tekst naast de 4 monologen/citaten door trollen is deze inleiding:

'Heb je soms last van haat op sociale media, lees dan het volgende. Sommige mensen hebben simpelweg plezier in anderen te jennen. Dat wetende is het toch een stuk makkelijker om je schouders op de halen.'

Ook ik haal vaak mijn schouders op als haat of jenners zich tegen mijzelf richten. Maar we kunnen als samenleving niet tot in het oneindige onze schouders ophalen: er is een link tussen online- en offline gedrag.

Gisteren avond werd in de VS een synagoge aangevallen. De dader liet online een manifesto achter op 8chan/pol/board: een online platform waar ook de dader van de Nieuw-Zeelandse aanslag op een moskee radicaliseerde. Het gebruik van humor op dit soort platforms is een inmiddels bekende methode om radicale boodschappen minder direct bedreigend te laten lijken.

In het rapport 'Media Manipulation and Disinformation Online' schrijven de auteurs: 'They (trolls) have often claimed to be apolitical and explained their use of shocking (often racist or sexist) imagery as merely a convenient tool to offend others'.  

Deze post van Bellingcat beschrijft onder andere: 'The Poway Synagogue shooter's manifesto was peppered with dumb jokes, but also included lengthy, detailed, deadly serious anti-Semitic raving.' en 'Some of it (literal Nazi propaganda) has been updated for the internet age, and dressed in the garb of modern ironic fascism.'

Domme grappen zijn niet altijd onschuldig, en sommige internet trollen hebben een hele duidelijke agenda. Het optrommelen van haat en het aanwakkeren van geweld mag rekenen op tegenspraak. We moeten ervoor waken racisme en antisemitisme worden gebagatelliseerd door te doen alsof het grappig is.