Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft woensdag de Congolees Thomas Lubanga Dyilo schuldig verklaard aan oorlogsmisdaden.
Nu.nl, 14.03.2012
Het hof komt daarmee rond zijn tiende verjaardag voor het eerst tot een uitspraak. De strafmaat volgt later.
De inmiddels 51-jarige verdachte Lubanga was in 2006 de eerste verdachte die het hof gevangen zette. Hij was 3 tot 4 jaar eerder betrokken bij een bloedige strijd in het noordoosten van de Democratische Republiek Congo waarbij kindsoldaten werden geronseld.
Krijgsheer
De feiten waarvoor Lubanga is veroordeeld, gebeurden in 2002/2003 in de streek Ituri in het noordoosten van Congo.
Daar woedde een etnische strijd tussen de Hema's en de Lendu's. Lubanga geeft toe dat hij zich als politicus inzette voor de belangen van de Hema's, maar ontkent dat hij een krijgsheer was, zoals ICC-hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo stelde.
Het ronselen en inzetten van kindsoldaten, wat de rechters woensdag bewezen achtten, is een oorlogsmisdaad volgens het Statuut van Rome, het ICC-oprichtingsverdrag uit 1998.
Gerechtigheid
Mensenrechtenorganisaties in Congo verwelkomden de uitspraak. ''De slachtoffers in de Democratische Republiek Congo vieren de overwinning van de gerechtigheid en de bevordering van de menselijke waardigheid'', aldus een zegsman.
Amnesty International betreurt nog steeds dat de aanklagers niet meer en sneller werk van de gruwelen in Ituri hebben gemaakt en zich beperkten tot de kindsoldaten van Lubanga, maar ze noemde het vonnis een mijlpaal. De Internationale Federatie voor Mensenrechten (FIDH) begroette woensdag de uitspraak als een historisch besluit van de drie rechters onder voorzitterschap van de Britse magistraat Sir Adrian Fulford.
Hoger beroep
De voorzitster van de groep Parliamentarians for Global Action uit het Europees Parlement, Marietje Schaake (D66), prees het vonnis en wees erop dat het internationale hof een steeds belangrijker positie inneemt in het internationale recht. De groep beveelt het ICC aan.
Tot nog toe zijn 120 landen aangesloten bij het strafhof dat in 2002 in Den Haag van start ging. Lubanga kan nog in hoger beroep. Naast zijn zaak lopen er nog twee andere processen.
Schadevergoeding
Het ICC heeft voor het eerst de procedure op gang gebracht waarbij slachtoffers van oorlogsmisdaden in een strafzaak een schadevergoeding wordt toegekend.
Het ICC is het eerste internationale hof met een procedure voor tegemoetkomingen aan slachtoffers.
Bij het eveneens in Den Haag gevestigde Joegoslavië-Tribunaal en andere internationale hoven is een strafzaak met een veroordeling in hoger beroep afgedaan, zonder dat de procedure voorziet in schadevergoeding of smartengeld voor de slachtoffers van oorlogsmisdaden. Daar is al een fonds voor opgericht.
Onduidelijk
Het Statuut van Rome, het ICC-oprichtingsverdrag, voorziet in de schadevergoedingsprocedure, maar de nadere uitwerking is nog onduidelijk.
De rechters willen daarom de mening horen van de deelnemers aan de zaak: aanklagers, verdediging en de slachtoffers zelf. Het gaat onder meer om de vraag hoe de geleden schade moet worden gemeten en of het smartengeld op individuele basis of aan hele gemeenschappen wordt toegekend.
