Media: Europarlementariërs mijden handelscommissies

Door Remko Ebbers, Forum, 22.03.2012 De Nederlandse Europarlementariërs spelen kluitjesvoetbal. Ze houden zich bezig met vrouwenrechten, milieu en burgerlijke vrijheden. Handel en industrie kunnen nauwelijks op Nederlandse inbreng rekenen. Een freelance vertaalster, een theoloog die later webredacteur werd en een freelance presentatrice van een gesponsord woonprogramma bij een regionale omroep. De 26 Nederlandse europarlementariërs houden er op zijn minst gevarieerde cv's op na. Het lijstje kan worden aangevuld met partijtijgers uit lokale, regionale en landelijke politiek, gesecondeerd door wat voormalige fractiemedewerkers en een paar journalisten. Ondernemers zijn letterlijk op één hand te tellen. Misschien daarom weinig verwonderlijk dat maar een enkele Nederlandse europarlementariër zich in commissies stort die te maken hebben met economie, handel en bedrijfsleven. Ze klonteren samen bij burgerlijke vrijheden (7 stuks), buitenlandse zaken (4), milieubeheer (4), mensenrechten (2), vrouwenrechten (3) of ontwikkelingssamenwerking (2). Wat in totaal optelt tot 22. In de commissies voor interne markt, industrie en die voor vervoer zitten één of twee Nederlandse leden. Bij internationale handel, voor een land als Nederland toch een belangrijke bron van inkomsten, schittert het Nederlandse contingent door afwezigheid. Terwijl commissies belangrijk zijn. Daarin bespreken de EU-afgevaardigden wet- en regelgeving waar het Europees Parlement later over stemt. Zo is de commissie voor internationale handel bezig met een groot aantal internationale handelsovereenkomsten, een herschikking van het douanewetboek, plaatsing van overheidsopdrachten en de gunning van contracten door marktdeelnemers in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten. En daar zit Nederland nu dus niet bij. Natieneutraal Volgens de europarlementariërs zelf maakt de scheve verdeling niets uit. In Brussel zijn ze georganiseerd per politieke kleur, niet per land. En, zo betogen ze, er is niet zoiets als hét Nederlandse standpunt. SP'er Dennis de Jong heeft met zekerheid andere ideeën over internationale handel dan VVD'er Hans van Baalen. Daarmee lijkt de kous af. Als de Brusselse theorie tenminste overeenkomt met de praktijk. Aan die natieneutrale theorie kan getwijfeld worden. Spaanse en Franse politici zijn bijvoorbeeld erg huiverig voor hervorming van het Europees landbouwbeleid omdat zij zelf ruim uit deze ruif eten. Europarlementariërs nemen de cultuur van hun eigen land mee en hebben aandacht voor de belangen van landgenoten die op hem of haar stemmen. 'Je kunt nooit afschudden dat je uit een bepaald land komt', erkent europarlementariër Marietje Schaake (D66). 'Binnen de diverse groepen spelen sommige delegaties, zoals de Duitse en de Franse, een grote rol. Er zijn nu eenmaal veel Duitsers en Fransen.' Het mensenrechtenbeleid kan een stevige Nederlandse input verwachten, want twee van de 54 leden zijn Nederlands. In de commissie Industrie, onderzoek en energie moet Judith Merkies (PvdA) opboksen tegen 121 collega's uit andere landen. En de ene socialist (of liberaal) is de andere niet. Het verschil met een Duitser is nog wel te overbruggen, maar Italianen of Hongaren staan verder weg van de Nederlandse manier van politiek bedrijven. 'Elke politieke partij maakt zijn eigen afweging over wie in welke commissie gaat', zegt europarlementariër Corien Wortmann (CDA). 'Soms is het gewoon belangrijk voor ons om iemand in milieucommissies te hebben om te zorgen voor redelijke wetgeving op dat gebied. Je moet voorkomen dat daar alleen milieugläubiger in zitten. Ook als vervangend lid kun je invloed uitoefenen, dat hangt erg af van je eigen inzet. Ik ben vervangend lid van de commissie Vervoer, maar wel de fractiewoordvoerder daarover.' Wie gekozen is in het Europarlement, bepaalt zelf waar hij of zij zijn aandacht aan gaat geven. Maar in de fractie moet opgebokst worden tegen politieke geestverwanten uit andere landen die ook hun oog hebben laten vallen op dezelfde commissies. Een trouw partijlid uit een groot land als Frankrijk, Duitsland of Polen, heeft dan meer steun dan een nieuw gekozen parlementariër uit Nederland. Van de huidige Oranjeploeg is de helft nieuw gekomen na de verkiezingen in 2009, de meesten zonder politieke palmares. Nu is het ook geen goed idee om politici te dwingen zich bezig te houden met onderwerpen waar ze geen belangstelling voor hebben. Kandidaten die affiniteit hebben met ondernemerschap kijken wel anders tegen wet- en regelgeving aan, vindt Corien Wortmann, die zelf oud-ondernemer is. 'Ik merk dat ik mijn eigen ervaringen meeneem als het gaat om bijvoorbeeld de harmonisatie van het betalingsverkeer. Toen ik ondernemer was, heb ik gemerkt hoe ingewikkeld de teruggave voor btw is in andere landen. Die kennis gebruikte ik toen de one stop shop voor btw-teruggave werd besproken.' Scouting Het echte selecteren (voor de kandidatenlijst) begint al in het voortraject. Om de Nederlandse visie op economie en handel te laten doorklinken, is het belangrijk dat de partijen al voor de verkiezingen kandidaten in het vizier krijgen die affiniteit hebben met ondernemerschap. De meeste politieke partijen beginnen volgend jaar met de selectie voor de Europese verkiezingen van 2014. Dat wil niet zeggen dat er nu niets gebeurt. 'Wij doen, net als veel andere partijen, doorlopend aan scouting van talent', zegt Simone van de Geest, woordvoerder van de PvdA. 'Bij het samenstellen van de definitieve lijst hebben de leden ook een stem. De lijsttrekker wordt gekozen in een ledenreferendum en een partijcongres stemt over de lijst.' En dan heb je nog de kiezer, die roet in het eten kan gooien (of juist niet) met voorkeurstemmen. Is het de moeite wel waard om specifiek te zoeken naar europarlementariërs met een ondernemersachtergrond als er zoveel factoren in het spel zijn? Corien Wortmann denkt van wel. 'Ik ervaar het als een enorm voordeel dat ik kan denken als een ondernemer. Ook de tijd dat ik op het ministerie van Verkeer werkte was heel waardevol. Ik zie nu een beetje kluitjesvoetbal, de links-liberalen zijn relatief oververtegenwoordigd ten opzichte van de bedrijfslevengezinden.' Ook D66-europarlemetariër Marietje Schaake, zelf ook oud-ondernemer, zou graag meer ondernemers als collega willen hebben. 'Het is gewoon belangrijk dat het parlement een afspiegeling is van de samenleving. Ondernemers zijn resultaatgericht en de EU is gebaat bij meer resultaatgerichtheid en minder bureaucratie. '