Rik Winkel, maandag 29 september 2014, 17:07 update: dinsdag 30 september 2014, 08:51. Lees het artikel op
Financieel Dagblad.
De nieuwe EU-handelscommissaris, Cecilia Malmström, vindt dat het vorige week afgesloten handelsakkoord met Canada niet mag afketsen op controversiële afspraken over investeringsbescherming. Maar ze sluit niet uit dat deze bepalingen uiteindelijk wel geschrapt zullen worden uit een soortgelijk akkoord met de VS.
Dat heeft de Zweedse maandag gezegd tijdens de hoorzitting over haar benoeming in het Europees Parlement. De Duitse vicepremier Sigmar Gabriel (SPD) heeft het handelsakkoord met Canada in zijn huidige vorm vorige week afgewezen.
Volgens Malmström, die deel uitmaakt van de huidige Commissie als commissaris voor binnenlandse zaken, heeft haar voorganger Karel de Gucht de zorgen over investeringsbescherming in het akkoord met Canada (Ceta) trachten weg te nemen. Het zou niet goed zijn dit hoofdstuk te schrappen, omdat dit het hele akkoord in de waagschaal zou stellen.
'Het is juist een heel goede overeenkomst. We hebben heel veel bereikt', aldus Malmström, die duidelijk maakte dat ze als liberaal gelooft in vrijhandel en vrije concurrentie.
Geschillen tussen staten en bedrijven
ISSD (investor-state dispute settlement) geeft buitenlandse investeerders het recht overheden aan te klagen als ze menen dat ze gedupeerd worden. De vrees bestaat dat ondernemingen de geschillenbeslechting zullen misbruiken om frivole schadeclaims in te dienen, of dat overheden uit vrees voor eisen tot schadevergoeding zullen afzien van bijvoorbeeld strengere milieunormen.
Vooral in Duitsland groeit het verzet tegen investeringsbescherming. Dat de Commissie de onderhandelingen met Canada heeft afgesloten, heeft volgens Gabriel geen betekenis. 'De Gucht gaat met pensioen en heeft straks niets meer te vertellen. Hij wilde nog iets achterlaten.' Duitsland zal volgens hem blijven proberen medestanders te vinden om het akkoord op dit punt te veranderen.
Robuuste verdediging
Malmström gaf aan het begin van de hoorzitting echter een verklaring af, waarin ze het onderhandelingsresultaat met Canada robuust verdedigt. De overeengekomen tekst toont volgens haar aan dat misbruik van de regeling wel degelijk kan worden voorkomen. 'Het recht om te reguleren kan niet worden beperkt. Dat is bereikt in Ceta.'
Ze wees er ook op dat er al duizenden bilaterale verdragen over investeringsbescherming bestaan, ook tussen EU-landen en Canada en de VS. Het akkoord met Canada zou echter het eerste zijn dat de EU-landen samen sluiten. 'Die andere overeenkomsten kunnen we niet wegtoveren. Dit is een poging om een Europese oplossing te vinden', aldus Malmström.
De EU-commissaris zei maandag ook dat de EU-lidstaten, met steun van het Europees Parlement, de Commissie zelf een mandaat hebben gegeven om met de Canadezen en de Amerikanen te onderhandelen over investeringsbescherming.
Gezonde rechtsstaten
Ze erkende echter dat er 'issues' zijn met geschillenbeslechting die moeten worden geadresseerd, voordat ISDS deel kan uitmaken van een akkoord met de VS. Over deze overeenkomst, die bekendstaat als TTIP, wordt nog onderhandeld. De huidige Commissie heeft een consultatieronde op gang gebracht. Op vragen van Marietje Schaake (D66) zei Malmström te hopen dat er voor het eind van het jaar een kwalitatieve analyse is van de 150.000 reacties die Brussel heeft gekregen.
Voor Schaake is nog steeds niet duidelijk of dit soort afspraken thuishoren in akkoorden tussen 'gezonde rechtsstaten.' Malmström gaf daar gedeeltelijk antwoord op door te zeggen dat een akkoord tussen de EU en de VS mede bedoeld is om mondiaal een norm af te dwingen. 'We hebben dit mechanisme nodig in handelsakkoorden met andere landen.' Als handelscommissaris moet Malmström de onderhandelingen met China over een investeringsovereenkomst voortzetten.
