Welk boek zou iedere vrouw gelezen moeten hebben? Op die vraag geeft maandelijks een gastauteur antwoord. Dit keer kiest D66 Europarlementairiër Marietje Schaake voor Het islamdilemma van Irshad Manji.
Door Marietje Schaake, Opzij, 25.04.2012
Het afgelopen jaar stond in het teken van de opstanden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Van Tunesië, Egypte en Libië verlegt de aandacht zich naar Syrië. Naast de voortdurende wreedheden gloort er ook een beetje hoop. Hoop op een vrijere toekomst. Het succes van de 'revoluties' zal vooral kunnen worden afgemeten aan de verbetering van de positie van vrouwen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Of het nu gaat om een explosieve strijd op straat of een geleidelijke revolutie van binnenuit, de eeuwenoude worsteling voor vrouwenrechten binnen de islam is het onderwerp van Irshad Manji. Met name haar boek The Trouble with Islam Today (vertaald als Het islamdilemma), maar eigenlijk al haar boeken zijn onmisbaar in de feministische bibliotheek.
Het boek biedt moslima's handvatten om vrouwenrechten te verbeteren
Manji, een 43-jarige in Oeganda geboren en in Canada wonende Egyptisch-Indiase, deed met Het islamdilemma een appèl aan lezers om te werken aan een andere houding ten opzichte van vrouwen. Ze vertelt over haar persoonlijke strijd: het verlangen de onderdrukking van vrouwen in de naam van haar religie te stoppen. Het islamdilemma is een handboek voor moslima's op zoek naar rolmodellen en handvatten binnen de islam om vrouwenrechten te verbeteren. Voor niet-moslims zijn de voorbeelden even leerzaam en inspirerend.
Manji is een spraakwaterval vol energie en gedrevenheid. Ze vertelt hoe ze als klein meisje uit de godsdienstles werd gezet omdat ze te veel vragen stelde, zoals waarom vrouwen niet in het gebed mogen voorgaan. Ze is daar niet mee gestopt: het is haar missie geworden dogma's en taboes te doorbreken. De documentaire Faith without Fear leverde haar een Emmy-nominatie op. Haar andere boeken geven interpretaties van heilige schriften op een manier die vrouwen helpt binnen hun gemeenschap een gelijkwaardige positie op te eisen. Ook geeft ze voorbeelden van goede onderwijsprojecten in Afghanistan.
De boeken van Manji zijn vertaald in dertig talen. Je kunt haar werk kosteloos downloaden van haar website. In het Arabisch is dat al meer dan 250.000 keer gedaan. Zo helpt Manji over de hele wereld taboes te doorbreken. 'Morele moed geeft ultieme vrijheid,' stelt ze. De verbetering van vrouwenrechten verandert een samenleving als geheel. Er is dan ook een gemeenschappelijke inzet voor nodig.
Manji geeft ongezouten kritiek op de islam, maar doet dat vanuit liefde en een religieuze beleving. De prijs die ze betaalt voor haar appèl aan geloofsgenoten is hoog: ze woont achter dikke deuren met een dichtgeplakte brievenbus, bedreigingen zijn aan de orde van de dag. Een paar jaar geleden sprak ik haar in New York, waar zij ook het 'centrum voor morele moed' aan de New York University runt. Hier wordt studenten geleerd 'het zwijgen te doorbreken in het algemeen belang'.
Manji is een heldin die vanuit kennis en moed steeds weer op zoek gaat naar concrete vrijheid voor vrouwen. Door vragen te blijven stellen en kritisch te zijn, heeft zij een enorme boost aan een van de belangrijkste onzichtbare revoluties gegeven: die voor de gelijkheid van vrouwen.
