Media: Groen licht, geen rode lijnen

Marietje Schaake, Sargasso, 22.05.2013 De Franse angst voor ´hollywoodisering´ van hun cultuur door een trans-Atlantisch handelsverdrag brengt historische onderhandelingen in gevaar nog voordat ze zijn gestart. Juist nu er tijdens de crisis een positief bericht uit Brussel komt: banengroei en stimulering van de economie zonder overheidsinvesteringen.Ook in Frankrijk geen overbodige luxe. Bedrijven en lidstaten smachten naar de toegevoegde waarde die kan worden gerealiseerd als bestaande handels- en investeringsbarrières tussen ‘s werelds twee grootste economieën worden afgebroken. Structureel zou er 120 miljard euro aan het Europese bruto binnenlands product kunnen worden bijgeschreven. De EU en de VS starten naar verwachting in juni de onderhandelingen. Tenzij de Fransen echt dwars gaan liggen en groen licht voor het onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie blokkeren. Parijs vreest dat het de mogelijkheid verliest om via quota te bepalen welke films of tv-programma’s de Franse consument te zien krijgt. President Hollande trekt een rode streep en wil zwart op wit dat er met de Amerikanen überhaupt niet over cultuur gesproken wordt. Cultuurbeleid is in de Europese verdragen uitdrukkelijk op nationaal niveau neergelegd. De huidige angst voor de teloorgang van de Franse cultuur zijn dan ook emotioneel, want een handelsverdrag kan Europees recht niet automatisch wijzigen of aan de kant zetten. Ook met een trans-Atlantisch handelsverdrag behoudt de Franse regering de mogelijkheid om meer dan de helft van vertoonde films, tv-programma’s of muziek Frans dan wel Europees te houden. De echte vraag is of het wel haalbaar of wenselijk is om in een digitaal tijdperk vast te houden aan nationale quota voor cultuur of informatie. Dit achterhoedegevecht verloor de Franse regering al eerder toen het ‘illegaal downloaden’ wilde aanpakken. De maatregelen om mensen die drie keer over de schreef gingen de toegang tot internet te ontzeggen, kostten miljoenen en leverden nog geen handvol aan veroordelingen op. Onhoudbaar en onuitvoerbaar. Hervormingen van intellectueel eigendomsrecht, en zorgen voor een slim, concurrerend en innovatief Europa zijn kansrijker. Want terwijl vriend en vijand van de EU de interne markt bejubelt, is er nog geen sprake van een goed werkende digitale interne markt. Ook daar ligt enorme potentie voor nieuwe groei. Protectionisme is ronduit bedreigend voor het brede Europese belang en onze welvaart. Wanneer Europese onderhandelaars beginnen dikke rode lijnen te trekken, zullen de Amerikanen dit beantwoorden met het uitsluiten van een voor Europa essentieel onderwerp. Denk aan de gesloten Amerikaanse markten voor openbare aanbestedingen of het etiketteren van ham uit Parma of Champagne uit de gelijknamige streek. Vooral het behoud van het laatste is juist een Franse wens. Een breed onderhandelingsmandaat geeft de meeste ruimte om hard over de inhoud te onderhandelen. De inzet moet zijn om betere afspraken met bijvoorbeeld Amerikaanse online diensten te maken als het gaat om Spaans, Frans of anderstalig aanbod in muziek en video. Dat een sector in de onderhandelingen aan bod komt, betekent juist dat de EU bestaande problemen kan aankaarten. Bovendien is het onhoudbaar om via cultuurquota de populariteit en toegankelijkheid van Amerikaanse diensten, die nu al een groot deel van de digitale economie in handen hebben, tegen te houden. Protectionisme leidt niet tot innovatie of concurrentie, en zal de Europese culturele sector uiteindelijk de das om doen. Morgen stemt het Europees Parlement over een resolutie die een breed onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie steunt. Respect voor specifiek Europese verworvenheden en gevoeligheden, zoals hoge voedsel- en milieustandaarden of fundamentele burgerrechten worden uiteraard benoemd, die mogen niet verhandeld. Maar in plaats van rode lijnen heeft de EU groen licht nodig. Om voor de EU het beste resultaat uit de onderhandelingen met de VS te halen, moeten we het brede perspectief zien, en ons niet laten gijzelen door angst en protectionistische maatregelen. Marietje Schaake is Europarlementariër voor D66 en woordvoerder handelsbetrekkingen met de VS namens de Europese liberale fractie.