Who the hell is Marietje Schaake, de D66-politica die miljoenen lospeutert voor de internetvrijheid wereldwijd maar in eigen land zo goed als onbekend is? ‘Ze leest alles. Echt elke tweet.’
Door Peter Wierenga, 05.12.2011, De Pers
Ze is een typische workaholic, altijd heen en weer rennend met drie telefoons in de hand’, zegt Eddy Terstall na een moment stilte. ‘De filmmaker heeft het over Marietje Schaake (33), de D66-politica die in Nederland anoniem is, maar een internationale bliksemcarrière doormaakt.
Zomaar twee recente wapenfeiten. Er komt een Europees Fonds van 125 miljoen euro voor internetvrijheid. En een verbod om afluistersoftware voor internet en telefoons te exporteren naar Syrië, om te voorkomen dat het regime van Assad ze genadeloos inzet tegen dissidenten.
| Foto: Bram Belloni/Hollandse Hoogte
De Che Guevara van de moderne tijd. Niet voor niets verscheen Schaake al op CNN, stond ze op The Huffington Post en noemde TheWall Street Journal haar de ‘most wired politician of Europe’ – oftewel de politica die het web het beste begrijpt.
En dat voor een vrouw die min of meer bij toeval in de politiek verzeilde. Als zelfstandige adviseerde ze overheden en bedrijven over mensenrechten, toen ze zich vanuit het niets kandidaat stelde voor het Europees Parlement. En hoe. In tien tweets zette ze haar ideeën neer.
‘Tijdens de Europese verkiezingen voerde ik campagne voor een vriend van me’, vertelt Thijs Kleinpaste, D66-raadslid in Amsterdam-Centrum. ‘We waren wel een beetje jaloers op de campagne van Marietje, een grote groep mensen ging door het vuur voor haar. Ze weet haar energie goed over te brengen.’
‘Die gedrevenheid komt denk ik doordat die vrijheid heeft bijgedragen aan haar kansen. Ze heeft in de VS gewerkt, in het Huis van Afgevaardigden. Die vrijheden gunt ze anderen ook. Kijk, wij hebben debatten over Gregorius Nekschot enzo, heel belangrijk, maar ook heel Nederlands.’
Betuttelracisme
Hij bedoelt dat zij zich vanaf het prilste begin hard maakte voor de Arabische Lente. Maar zeker niet op een naÏeve manier, of ten koste van vrouwenrechten. Terstall, die Schaake leerde kennen via gemeenschappelijke vriend Ehsan Jami: ‘Die aversie tegen een lager verwachtingspatroon voor niet-westerse mensen delen we. Ik noem dat betuttelracisme, zij racism of lower expectations.’
Maar ze is geen fanatieke ‘Jacobijn’, blijft haar kritiek rustig uitleggen, ook aan de softere partijgenoten. Binnen D66 staat ze bekend als ‘hardliner’ als het gaat om integratie. Verdedigde Alexander Pechtold ‘bruggenbouwer’ Tariq Ramadan, die uit Rotterdam weg moest om zijn werk voor de Iraanse staatstelevisie, Schaake viel de islamdenker aan.
En misschien is dat dan wel naïef, dat ze zo’n meningsverschil niet ziet als politiek spel. In Straatsburg zijn de nationale emoties ook verder weg, legt VVD-Kamerlid Jeanine Hennis uit, die met Schaake in de liberale fractie zat en bevriend raakte. ‘Zoals ik geraakt werd toen ik gearresteerd werd in Wit-Rusland, zo is zij gevormd door projecten die ze voor de Amerikaanse ambassadeur deed.’
Hennis denkt daarom dat Schaake zich op het internationale podium wil blijven bewegen en dat Den Haag nog niet lonkt. Haar zwakke punt? ‘Lastig te zeggen, al weet ik inmiddels dat een bananenschil snel gevonden is in de politiek haha...’
Misschien wel haar benaderbaarheid, suggereren sommigen, dat zou haar kwetsbaar kunnen maken. Of dat ze zich laat meeslepen door het Europese ‘federalisme’. Verder niets dan lof: rete-intelligent, idealistisch, attent. Al blijft het door die bliksemcarrière meestal bij een bliksembezoekje. Op Schiphol, of in de kroeg.
Stomverbaasd
En natuurlijk via social media. ‘Ze leest echt alles’, vertelt PvdA’ er Arne Mosselman, die wat pr-werk voor haar deed. ‘Ik was stomverbaasd toen ze een keer begon over een oude tweet van me.’ Zo blijft ze ook in touchmet hackers in Finland en Egyptische activisten, tussen de vele tripjes door. Mosselman roemt haar ‘ongelooflijke’ kennis, ook van de persoonlijke verhalen. ‘Zoals over een Iraanse journalist die wekenlang gemarteld werd, maar moed hield omdat een bewaker hem een ‘vriendje van Clinton’ noemde. Zo wist hij dat hij nog bestond.’
Maar over Schaakes eigen persoonlijke (liefdes)leven weten vrienden weinig. Ach, daar gaan de gesprekken gewoon niet over. Terstall: ‘Ik hoop vooral dat ze haar eigenheid houdt en niet te veel meegaat met het instituut Europa.’
| Foto: Bram Belloni/Hollandse Hoogte
De Che Guevara van de moderne tijd. Niet voor niets verscheen Schaake al op CNN, stond ze op The Huffington Post en noemde TheWall Street Journal haar de ‘most wired politician of Europe’ – oftewel de politica die het web het beste begrijpt.
En dat voor een vrouw die min of meer bij toeval in de politiek verzeilde. Als zelfstandige adviseerde ze overheden en bedrijven over mensenrechten, toen ze zich vanuit het niets kandidaat stelde voor het Europees Parlement. En hoe. In tien tweets zette ze haar ideeën neer.
‘Tijdens de Europese verkiezingen voerde ik campagne voor een vriend van me’, vertelt Thijs Kleinpaste, D66-raadslid in Amsterdam-Centrum. ‘We waren wel een beetje jaloers op de campagne van Marietje, een grote groep mensen ging door het vuur voor haar. Ze weet haar energie goed over te brengen.’
‘Die gedrevenheid komt denk ik doordat die vrijheid heeft bijgedragen aan haar kansen. Ze heeft in de VS gewerkt, in het Huis van Afgevaardigden. Die vrijheden gunt ze anderen ook. Kijk, wij hebben debatten over Gregorius Nekschot enzo, heel belangrijk, maar ook heel Nederlands.’
Betuttelracisme
Hij bedoelt dat zij zich vanaf het prilste begin hard maakte voor de Arabische Lente. Maar zeker niet op een naÏeve manier, of ten koste van vrouwenrechten. Terstall, die Schaake leerde kennen via gemeenschappelijke vriend Ehsan Jami: ‘Die aversie tegen een lager verwachtingspatroon voor niet-westerse mensen delen we. Ik noem dat betuttelracisme, zij racism of lower expectations.’
Maar ze is geen fanatieke ‘Jacobijn’, blijft haar kritiek rustig uitleggen, ook aan de softere partijgenoten. Binnen D66 staat ze bekend als ‘hardliner’ als het gaat om integratie. Verdedigde Alexander Pechtold ‘bruggenbouwer’ Tariq Ramadan, die uit Rotterdam weg moest om zijn werk voor de Iraanse staatstelevisie, Schaake viel de islamdenker aan.
En misschien is dat dan wel naïef, dat ze zo’n meningsverschil niet ziet als politiek spel. In Straatsburg zijn de nationale emoties ook verder weg, legt VVD-Kamerlid Jeanine Hennis uit, die met Schaake in de liberale fractie zat en bevriend raakte. ‘Zoals ik geraakt werd toen ik gearresteerd werd in Wit-Rusland, zo is zij gevormd door projecten die ze voor de Amerikaanse ambassadeur deed.’
Hennis denkt daarom dat Schaake zich op het internationale podium wil blijven bewegen en dat Den Haag nog niet lonkt. Haar zwakke punt? ‘Lastig te zeggen, al weet ik inmiddels dat een bananenschil snel gevonden is in de politiek haha...’
Misschien wel haar benaderbaarheid, suggereren sommigen, dat zou haar kwetsbaar kunnen maken. Of dat ze zich laat meeslepen door het Europese ‘federalisme’. Verder niets dan lof: rete-intelligent, idealistisch, attent. Al blijft het door die bliksemcarrière meestal bij een bliksembezoekje. Op Schiphol, of in de kroeg.
Stomverbaasd
En natuurlijk via social media. ‘Ze leest echt alles’, vertelt PvdA’ er Arne Mosselman, die wat pr-werk voor haar deed. ‘Ik was stomverbaasd toen ze een keer begon over een oude tweet van me.’ Zo blijft ze ook in touchmet hackers in Finland en Egyptische activisten, tussen de vele tripjes door. Mosselman roemt haar ‘ongelooflijke’ kennis, ook van de persoonlijke verhalen. ‘Zoals over een Iraanse journalist die wekenlang gemarteld werd, maar moed hield omdat een bewaker hem een ‘vriendje van Clinton’ noemde. Zo wist hij dat hij nog bestond.’
Maar over Schaakes eigen persoonlijke (liefdes)leven weten vrienden weinig. Ach, daar gaan de gesprekken gewoon niet over. Terstall: ‘Ik hoop vooral dat ze haar eigenheid houdt en niet te veel meegaat met het instituut Europa.’
