Sancties tegen Iran moeten de Iraniërs in staat stellen te communiceren, zodat zij in verbinding kunnen treden met elkaar en met de buitenwereld
Nederland raakt naar binnen gekeerd en heeft nauwelijks oog voor Europa en de rest van de wereld. Nederland was een van de oprichters van de EU, is bekend om zijn positie in de internationale handel en zou Den Haag graag zien als wereldwijde hoofdstad van het recht.
In de verkiezingscampagne speelden Europa en buitenland echter nauwelijks een rol. Intussen dwingen het Midden-Oostenconflict en Iran Europa tot een stevige lijn, als we niet volledig irrelevant willen worden op het wereldtoneel. Nu de democratische strijd in de polder gestreden is, moet de blik weer naar buiten worden gericht, op Europa en onze verantwoordelijkheden in de wereld.
Precies een jaar geleden waren in Iran de omstreden presidentsverkiezingen. De verwachtingen waren hooggespannen. Volgens waarnemers was de opkomst veel hoger dan normaal. Vooral jongeren en vrouwen brachten hun stem uit.
De voorzichtige hoop op hervorming en meer vrijheid werd de bodem in geslagen toen de aartsconservatieve Mahmoud Ahmadinejad zichzelf tot winnaar uitriep.
Er braken demonstraties uit die met grof geweld werden neergeslagen. Het regime isoleert zijn burgers ook door alle communicatie te censureren of te filteren, maar dankzij mobiele telefoons en internet blijven de beelden van het schrikbewind naar buiten komen.
Een jaar na de verkiezingen is de Iraanse oppositie ondanks executies, marteling en andere staatsterreur nog erg actief.
Het zijn echter niet de mensenrechtenschendingen die Iran hoog op de internationale agenda plaatsen. Het vermoeden dat Iran bezig is met het ontwikkelen van atoomwapens leidde tot een nieuwe ronde VN-sancties die gisteren werden afgekondigd.
De VN-sancties moeten Teheran proberen over te halen hun nucleaire beleid aan te passen. De VS en EU spreken intussen over extra maatregelen bovenop die van de VN. Daarbij moeten ook mensenrechtenschenders met naam genoemd worden, en worden toegevoegd aan de mensen van wie reisvrijheid en tegoeden bevroren worden.
Nederland zou in Europa het voortouw moeten nemen om via het internationaal recht een einde te maken aan de rechteloosheid waar het gaat om mensenrechtenschendingen.
Het is nog maar zeer de vraag of economische sancties het regime in beweging kunnen brengen. Druk van buitenaf kan mensen ook achter hardliners verenigen en de regering steviger in het zadel zetten. Eerdere rondes sancties hebben in Iran nog geen resultaat gehad en maken het lot van de onderdrukten alleen maar penibeler.
Het is belangrijk dat Europa met één stem spreekt over sancties, maar sancties zijn geen wondermiddel en moeten niet eenzijdig worden bekeken.
Europa moet vooral de Iraanse bevolking steunen in haar vreedzame roep om democratische en fundamentele rechten. Handel kan daarbij een rol spelen als stick in de vorm van sancties, maar ook als carrot door bijvoorbeeld juist communicatiemiddelen beschikbaar te stellen aan de bevolking. Hiervoor is ironisch genoeg een opheffing van bepaalde sancties nodig.
Het engageren en steunen van de Iraniërs, door hen te verbinden met elkaar en de buitenwereld, kan voor een ommekeer van binnenuit zorgen.
Terwijl wij beginnen met de formatie stuurde de Iraanse regering zo’n twee miljoen man veiligheidstroepen de straat op om de herdenking van de verkiezingen vandaag tegen te houden.
Europa heeft meer dan ooit de mogelijkheid een vuist te maken. Sinds begin dit jaar hebben we onze eigen ‘Hillary Clinton’, EU-buitenlandvertegenwoordiger Lady Ashton. Zij moet nu namens Europa leiderschap tonen.
Een Europees standpunt ten aanzien van sancties, en een onmiskenbare prioriteit voor mensenrechten. Verdeeldheid in Europa geeft het regime in Iran de kans landen tegen elkaar uit te spelen.
Willen we als Nederland en Europa een rol in de wereld spelen dan moeten we met een sterke stem spreken, en niet naar binnen gekeerd blijven. Want laten we eerlijk zijn, als Nederland internationaal een bijdrage wil leveren, moet dat vanuit Brussel gebeuren.
In Iran hebben ze Google Earth nodig om Den Haag te kunnen vinden, en dat programma is geblokkeerd.
