In 1982 werden bij protesten tienduizenden mensen gedood in de Syrische stad Hama. Maar er was geen enkel bewijs. Dit jaar zijn er duizenden berichten en foto’s via de sociale media. Elke burger is nu een journalist.
Door Anna van den Breemer, 10.12.2011, Volkskrant
De Syrische blogger Amjad Baiazy (30) vertelt het vrijdag in Den Haag op een internationale conferentie over internetvrijheid. Met zijn bakkebaarden en plat baretje steekt Baiazy af tegen de mensen in jasjes en stropdassen links en rechts van het spreekgestoelte. Een kruisbestuiving tussen internetactivisten, ict-firma’s, politici en ngo’s; dat is het idee van de internationale conferentie over internetvrijheid in Den Haag.
De grote vraag: hoe kunnen overheden en bedrijven mensenrechten op internet beschermen? Door de prominente rol van cyberactivisten bij de Arabische Lente klinkt die roep om bescherming steeds luider. Baiazy werd in mei opgepakt en vijf weken vastgehouden en gemarteld. ‘Ik werd gebeten door honden, geschopt en mocht niet slapen.’
Tegelijk met technologische innovaties die de Arabische Lente stimuleerden, groeien de mogelijkheden van regimes om die innovaties in te perken. ‘Met spionagetechnologieën veelal afkomstig van Europese bedrijven’, zegt D66-europarlementariër Marietje Schaake. ‘Een mobieltje of Facebookpagina kan dan een zaak van leven of dood zijn.’
Om die opsporingstechnologie te omzeilen, hebben bloggers hun maniertjes. Zoals Tor, zegt Baiazy. Tor is een non-profitorganisatie die software gebruikt om IP-adressen te wijzigen, waardoor de overheid de identiteit van de gebruiker niet kan achterhalen. Activisten in landen als China en Iran maken er veelvuldig gebruik van.
Nederland trekt 6 miljoen euro uit voor internetvrijheid om cyberactivisten te steunen. De Europese Commissie begint een fonds met 125 miljoen euro per jaar.
Bart Jacobs, hoogleraar computerbeveiliging, vindt het opmerkelijk dat het vooral over de mooie kant van internetvrijheid gaat. ‘Dan hoor ik iemand zeggen: er moeten geheime kanalen komen voor dissidenten in Libië en Iran om vrij te communiceren. Als de politie daar niet bij kan, kunnen er ook hele gekke dingen gebeuren.’
Over de conferentie is Schaake niet onverdeeld positief. ‘Er wordt digitale wapenhandel gedreven. En bedrijven die spionagetechnologie maken, zien we hier niet.’
