Persbericht: D66'er Schaake leidt onderzoek Europarlement naar persvrijheid

D66-Europarlementariër Marietje Schaake is in het Europees Parlement benoemd tot rapporteur Persvrijheid. In het initiatiefrapport Freedom of the Press and the Media in the Worldzal Schaake een strategie schrijven hoe de EU haar taak als pleitbezorger van vrije media het best kan invullen. "Democratieën kunnen niet functioneren of voortbestaan zonder persvrijheid. Het is een essentieel onderdeel van democratische samenlevingen en een voorwaarde voor het garanderen van aansprakelijkheid en transparantie van het openbaar bestuur. De uitwisseling van ideeën, onderzoeks-journalistiek en levendige maatschappelijke debatten bestendigen en herdefiniëren burgerrechten en vrijheden." Het rapport sluit aan bij Schaake's strijd voor meer digitale vrijheid in de wereld. Zij legt momenteel de laatste hand aan de eerste strategie om digitale vrijheden te verankeren in het EU-buitenlandbeleid. Garanties De persvrijheid staat wereldwijd onder druk: journalisten en bloggers in Rusland worden aanhoudend belaagd en geïntimideerd, in heel Latijns-Amerika worden radio- en tv-zenders gesloten, in China wedijveren miljoenen microblogs met de gecensureerde en gekleurde berichtgeving in de staatsmedia. Schaake brengt met haar rapport de grootste problemen in kaart, zal nieuwe bedreigingen identificeren en beschrijven hoe de EU-buitenlanddienst, de European External Action Service van Catherine Ashton, daarop moet reageren. "Talloze regeringen snoeren journalisten de mond, wettelijk of via intimidatie. De strijd voor persvrijheid moet een van de hoofdonderdelen zijn van het EU-buitenlandbeleid." Stel dat een land om financiële steun of een handelsakkoord vraagt. "In ruil daarvoor moet de EU garanties afdwingen voor de mediavrijheid in dat land", stelt de D66-politica. Ook zou de EU media met een publiek in onvrije landen kunnen steunen, zoals BBC Farsi of Radio Zamaneh die onder meer voor een Iraans publiek uitzenden. Betrouwbaarheid Schaake richt zich op de traditionele rol en kracht van onafhankelijke media, maar wil ook de invloed van nieuwe media en technologie op vrije meningsuiting en nieuwsgaring onderzoeken. "Door de komst van internet en nieuwe technologie wordt de rol van media opnieuw gedefinieerd. Het leidt tot een geweldige toename van de hoeveelheid informatie, nieuws en burgerjournalistiek. Dat heeft grote voordelen, maar we moeten waken voor inflatie van de waarde van nieuws en onafhankelijke journalistiek." Schaake pleit daarom voor een levendige discussie over de wenselijkheid van internationale standaarden, (zelf)regulering of andere vormen van bescherming van de betrouwbaarheid en onafhankelijkheid van nieuws en informatie. "Met vrijheid komt verantwoordelijkheid. Nieuwe monopolies van grote commerciële internetbedrijven mogen niet ten koste gaan van het publieke belang." Ademruimte Schaake wijst daarnaast op de grote rol van (sociale) media en de snelheid en toegang tot informatie bij de omwentelingen in de Arabische wereld en de uiteindelijke val van de dictators in Tunesië, Egypte en Libië. "De EU heeft de verantwoordelijkheid te voorkomen dat transitieregimes - veelal directe buren van de EU - de duur verworven vrijheden weer afknijpen. Te vaak leggen ze op religieuze gronden de media weer aan banden, komt er nieuwe censuur of dubbelzinnige wet- en regelgeving, ook online. Net op het moment dat het maatschappelijk middenveld weer wat ademruimte had. We hebben het eerder gezien, en het is nog steeds aan de orde van de dag." Waakzaamheid De EU kan haar rol in de strijd voor persvrijheid slechts geloofwaardig vervullen als het eigen huis op orde is, stelt Schaake. Incidenten in enkele Europese lidstaten, zoals in Hongarije en Italië tonen aan dat pers- en mediavrijheid nooit vanzelfsprekend zijn en constante waakzaamheid is geboden. "De aandacht mag, ook binnen Europa, niet verslappen." Schaake onderstreept het belang van goede onderzoeksjournalistiek, aandacht voor lokale media en de opleiding van journalisten. Proces De Europarlementariër verwacht dat het schrijven van haar rapport 5 maanden in beslag neemt, zodat het Europees Parlement er in januari 2013 plenair over kan stemmen. Tot die tijd kan iedereen online met haar meedenken: via een werkdocument op internet hoopt Schaake zoveel mogelijk ideeën bij mensen los te krijgen en in haar rapport te verwerken. Deze manier van open samenwerking tussen burger en politicus heeft volgens Schaake de toekomst. "Via internet kunnen mensen uit de hele wereld hun ervaringen delen. Daar wordt het rapport niet alleen beter van, maar ook breder gedragen." --- Voor meer informatie: Marietje Schaake +31 6 303 77 9 21 of haar persvoorlichter Yvonne Doorduyn  + 32 484 20 15 18